Nếu chỉ đọc từng tin một, thị trường đầu tư định cư bốn năm qua trông như một chuỗi sự kiện rời rạc. Xếp chúng theo thời gian thì thành một đường rõ ràng.
Danh sách đóng cửa, theo thứ tự
| Thời điểm | Chương trình |
|---|---|
| 11/2020 | Quốc tịch Đảo Síp |
| 02/2022 | Anh Tier 1 Investor |
| 04/2022 | Quốc tịch Bulgaria |
| Hết 2022 | Quốc tịch Montenegro |
| 02/2023 | Ireland IIP |
| 10/2023 | Bồ Đào Nha bỏ tuyến bất động sản |
| 2024 | Hà Lan |
| 07/2024 | Úc subclass 188 |
| 10/2025 | Nhật siết vốn gấp 6 lần |
| 04/2025 | Golden visa Tây Ban Nha |
| 04/2025 | Quốc tịch Malta — theo phán quyết Toà EU |
| 05/2026 | Bồ Đào Nha kéo quốc tịch 5 lên 10 năm |
| 01/2027 | Latvia — phần lớn tuyến, đã bỏ phiếu |
Trong bốn năm, châu Âu mất toàn bộ các chương trình bán quốc tịch. Sau phán quyết Malta tháng 4/2025, không còn nước nào trong Liên minh Châu Âu bán hộ chiếu.
Bốn lý do đứng sau
Áp lực về nhà ở. Tây Ban Nha nêu thẳng lý do này khi đóng golden visa. Bồ Đào Nha bỏ tuyến bất động sản với cùng lý do. Giá thuê ở Lisbon và Porto tăng 40 tới 60% giai đoạn 2020–2025.
Áp lực về an ninh và rửa tiền. Anh đóng Tier 1 Investor giữa lo ngại về nguồn gốc dòng tiền. Đảo Síp đóng sau điều tra báo chí. Anh thu hồi quyền miễn thị thực của Nauru vì không tin quy trình thẩm định.
Áp lực từ Liên minh Châu Âu lên các nước thành viên. Bulgaria đóng dưới áp lực này. Malta đóng theo phán quyết của Toà Công lý.
Kết luận về hiệu quả kinh tế. Úc đóng subclass 188 vì Bộ Di trú kết luận chương trình mang lại kết quả kinh tế kém, có nghiên cứu của Bộ Tài chính và Uỷ ban Năng suất hậu thuẫn. Đây là lý do khác hẳn ba lý do trên, và đáng chú ý vì nó không phải lý do chính trị.
Bốn hệ quả thực tế
Thị trường nhỏ hơn nhưng được quản lý tốt hơn. Còn khoảng 14 chương trình được dùng phổ biến trên tổng số khoảng 25 chương trình tồn tại. Chương trình còn lại chịu thẩm định gắt hơn — điều này tốt cho người mua về lâu dài.
Dòng vốn dồn vào số ít còn mở. Đơn xin visa nhà đầu tư của Ý tăng 63,3% trong năm 2025. Hungary mở tháng 7/2024 và nhanh chóng thành một trong những lựa chọn mới được ưa chuộng nhất châu Âu. Mỹ EB-5, UAE, tuyến quỹ Bồ Đào Nha và năm chương trình Caribbean đều ghi nhận lượng đơn tăng.
Đường tới hộ chiếu dài hơn ở mọi nơi. Bồ Đào Nha từ 5 lên 10 năm. Không tuyến nào ở châu Âu còn nhanh. Thời của hộ chiếu Liên minh Châu Âu mua được trong vài tháng đã kết thúc.
Mốc hạn có ý nghĩa thật. Khi xu hướng là siết, một mốc hạn không phải chiêu bán hàng. Hạn EB-5 ngày 30/09/2026 khoá mức 800.000 USD là mốc do luật định, và mức đầu tư điều chỉnh theo lạm phát từ 01/01/2027 cũng do luật định.
Điều xu hướng này không nói
Nó không nói rằng phải mua ngay trước khi hết. Đó là cách dùng số liệu để tạo áp lực, và nó dẫn tới quyết định tệ.
Nó nói ba điều khác:
Số liệu cũ hơn hai năm gần như chắc chắn đã sai. Bất kỳ tài liệu nào ghi Tây Ban Nha, Malta hay Úc 188 như đang mở đều là tài liệu cũ.
Nên tính rủi ro chính sách vào quyết định. Chương trình có thể đổi điều kiện giữa đường, như Bồ Đào Nha đã làm hai lần. Đặt câu hỏi: nếu điều kiện đổi sau khi tôi đã nộp, tôi được bảo hộ gì.
Chương trình được quản lý tốt đáng giá hơn chương trình giá thấp. Xu hướng bốn năm qua cho thấy chương trình lỏng lẻo là chương trình bị đóng hoặc bị thu hồi quyền miễn thị thực. Trả thêm cho một chương trình có thẩm định gắt là mua sự bền vững của thứ mình đang mua.
Cách theo dõi cho chính mình
Trước khi ký, kiểm ba nguồn: văn bản chính thức của cơ quan cấp, ngày cập nhật của tài liệu đang được đưa cho mình, và tin trong sáu tháng gần nhất về nước đó.
Chúng tôi duy trì một trang riêng về các chương trình đã đóng hoặc đổi điều kiện, cập nhật mỗi khi có thay đổi. Không phải để tạo áp lực, mà vì thị trường này đổi nhanh hơn tốc độ tài liệu bán hàng được cập nhật.